หมายเหตุงบการเงินนั้นสำคัญไฉน

ปกติเวลาบริษัทประกาศผลประกอบการออกมา ผมเชื่อว่าคนส่วนใหญ่จะเปิดเข้าไปดูที่ไฟล์ Excel เป็นอันดับแรก ต่อเนื่องด้วยการคลิ๊กเข้าไปดูใน Sheet ของงบกำไรขาดทุน และตามด้วยงบกระแสเงินสดหรืองบดุล ถ้าเราต้องการทราบเพียงคร่าวๆว่าบริษัทนี้มีรูปร่างหน้าตาเป็นอย่างไร การดูแค่ไฟล์ Excel อาจจะเพียงพอ แต่ถ้าเราอยากจะทราบไปถึงไส้ในหรือถึงนิสัยใจคอ สิ่งที่เราต้องให้ความสำคัญไม่แพ้กันคือ หมายเหตุงบการเงิน หรือไฟล์ MS Word ที่หลังจากแตก Zip แล้วจะมีติดมาด้วย นั่นเอง
หมายเหตุงบการเงิน นั้นบอกเราได้หลายๆอย่าง ไม่ว่าจะเป็น รายละเอียดเกี่ยวกับลูกหนี้การค้า เช่น ค้าง 3 เดือน ค้าง 6 เดือน หรือแม้แต่ค้างเกิน 1 ปี เป็นสัดส่วนเท่าไหร่บ้าง ซึ่งการทราบรายละเอียดดังกล่าว เราสามารถที่จะมองเห็นถึงการบริหารลูกหนี้ของบริษัทว่าดีร้ายเพียงใด การที่บริษัทมีลูกหนี้ค้างจ่ายนานๆ น้อยลงเมื่อเปรียบเทียบกับปีก่อนๆ อาจจะสันนิษฐานได้ว่าบริษัทอาจจะบริหารหนี้ได้ดีขึ้น บริษัทเปลี่ยนโยบายการเก็บหนี้ หรือ แม้แต่ปรับเปลี่ยนลักษณะของธุรกิจโดยเน้นไปยังลูกค้ากลุ่มใหม่ที่สามารถเก็บหนี้ได้เร็วขึ้น
รายละเอียดอีกส่วนหนึ่งที่ผมมักจะดูในหมายเหตุงบการเงินคือ รายได้ รายจ่าย และ กำไร ในแต่ละส่วนงาน บางบริษัทที่ทำธุรกิจหลายประเภทและแต่ในประเภทมีการแยกย่อยเป็นส่วนเล็กส่วนน้อยด้วยนั้น ส่วนใหญ่บริษัทจะไม่ได้แสดงส่วนยิบย่อยนี้ไว้ในงบกำไรขาดทุน ซึ่งถ้าเราคาดหวังการเติบโตของส่วนยิบย่อยบางส่วนและต้องการ Monitor การเติบโต เราก็อาจต้องเปิดหมายเหตุงบการเงินเพื่อทำการวิเคราะห์การเติบโตดังกล่าว
นอกจากนั้นบางบริษัทที่่มีบริษัทย่อยอยู่ในต่างประเทศ และบริษัทย่อยนี้ส่งผลอย่างมากต่อยอดขาดหรือกำไรของบริษัท บริษัทมักจะให้รายละเอียดทางด้านยอดขายและกำไร แยกเป็นแต่ละประเทศให้เราด้วย ซึ่งข้อมูลนี้เองก็หาได้จากหมายเหตุงบการเงินเช่นกัน อันจะทำให้เราสามารถประเมินได้ว่า การเติบโตของส่วนงานแยกตามประเทศเป็นอย่างไรบ้าง
สำหรับบางบริษัทผมก็อาจจะสนใจในส่วนรายละเอียดการตั้งสำรองหนี้สูญต่างๆ ที่ทำให้กำไรที่แสดงออกมาบิดเบือนโดยใช่เหตุ ทั้งๆที่การเติบโตทั้งยอดขายและกำไรของบริษัทจริงๆแล้วยังดีอยู่ แต่อาจมีเหตุผลบางประการที่ทำให้บริษัทต้องมีการตั้งสำรองหนี้สูญ ในหมายเหตุงบการเงินส่วนใหญ่จะมีคำอธิบายไว้ ทำให้เราทราบถึงสาเหตุดังกล่าว รวมไปถึงความเห็นของผู้บริหารหรือแนวทางแก้ไข
อีกส่วนที่น่าสนใจคงจะเป็นในส่วนของวงเงินกู้ต่างๆ ซึ่งบริษัทมีกับธนาคาร เราจะมองเห็นได้ว่าผู้บริหารมีแนวคิดเกี่ยวกับการบริหารเงินกู้อย่างไรบ้าง บริษัทที่ได้วงเงินกู้มาใหม่โดยเฉพาะเงินกู้ระยะยาว มักจะมีการเลือกว่าจะกู้เป็นดอกเบี้ยลอยตัวหรือดอกเบี้ยคงที่ ซึ่งในกรณีที่ดอกเบี้ยกำลังเป็นขาขึ้น บริษัทบางบริษัทมักเลือกดอกเบี้ยคงที่ เพราะสามารถประเมินต้นทุนค่าใช้จ่ายทางการเงินที่ง่ายกว่า และลดความเสี่ยงในกรณีที่ดอกเบี้ยปรับตัวขึ้นสูงกว่าที่ประเมินไว้ นอกจากนั้นเรายังสามารถมองเห็นข้อมูลบางอย่างที่บริษัทอาจจะยังไม่ประกาศออกมาชัดเจน เช่น บริษัทอาจมีการขอวงเงินกู้ระยะยาวเป็นจำนวนมาก แต่ยังไม่ได้เบิกออกไปใช้ แสดงว่าบริษัทอาจจะมีแผนการธุรกิจเพื่อเอาไปลงทุนอะไรซักอย่าง ซึ่งถ้าเราทำการศึกษาและค้นคว้าหาข้อมูลเพิ่มเติม อาจจะทำให้เราค้นพบโอกาสก่อนคนอื่นได้เช่นกัน
สุดท้าย ผมมองว่าการอ่านหมายเหตุงบการเงิน ทำให้เรารู้จักไปถึงนิสัยใจคอของบริษัทที่เราคิดจะลงทุนมากขึ้น หลายๆครั้งบริษัทแต่ละบริษัทมีจุดที่เราต้องสนใจดูเป็นพิเศษที่แตกต่างกัน ซึ่งสิ่งเหล่านี้ไม่สามารถเห็นได้จากการดูเพียงแค่งบกำไรขาดทุนหรืองบการเงินอื่นๆ ยอมเสียเวลาซักนิดแล้วคุณจะพบว่า ในหมายเหตุงบการเงิน มีขุมทรัพย์ที่มีค่าหลายๆอย่างซ่อนไว้

Advertisements